Zakkum Fidanı
Zakkum (Nerium oleander), yol kenarından bahçeye kadar kullanılan, yaz boyunca çiçek açan, her dem yeşil bir çalıdır. Bitkinin yaprak, çiçek, gövde ve kök bölgesi zehirlidir; çocuk ve hayvanların bulunduğu yerde dikim yeri dikkatle seçilmelidir. Bu rehber Millî Eğitim Bakanlığı süs çalıları modülüne, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tablosuna, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışmasına ve zehirlenme literatürüne dayanır.
Zakkum nedir, nerede kullanılır
Zakkum, Nerium oleander L. adlı, Apocynaceae familyasından bir türdür. Millî Eğitim Bakanlığı Süs Çalıları modülüne göre zakkum Akdeniz ve Ege bölgelerinde dere kenarlarında doğal yetişir, 2-3 türü vardır; yaz-kış yeşil, ağaç ya da çalı formundadır ve boyu 2-3 metre civarındadır. Ülkemizde yetiştirilen en önemli tür Nerium oleander’dir. Yaprakları dar, uzun, gri-yeşil ve derimsidir; çiçekleri salkım biçiminde ve dal ucunda açılır. Doğal rengi pembedir; kırmızı, beyaz, katmerli ve sarı alacalı yapraklı kültür formları da elde edilmiştir.
Peyzaj kullanımı için aynı modül şunu yazar: park ve bahçelerde tek başına ya da gruplar halinde kullanılır; çiçeklerinin renk güzelliği ve uzun süre dayanması nedeniyle çit, perde ve grup oluşturmada, hatta budanarak ağaç formu verilerek kullanılabilir; yol kenarlarında da tek ya da gruplar halinde kullanılabilir. Refüj için ayrı bir kaynak okumadık; yol kenarı kullanımı modülde yazılıdır. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü zakkumu, boyu 2 metreyi geçmeyen çalıların örnekleri arasında sayar; bu da modüldeki 2-3 metre ile tam örtüşmez, boy çeşide ve budamaya göre değişir.
Çiçeklenme dönemi için modül haziran ile ekim arasını verir; Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün panaşalı zakkum çalışması ise bitkinin yaz boyunca açan değişik renkli çiçekleri olduğunu yazar. Büyüme hızı için okuduğumuz kaynaklarda sayısal bir değer yoktur.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · GBIF Backbone Taxonomy · Nerium oleander L., kabul edilen tür, Apocynaceae familyası · https://www.gbif.org/species/3169756 · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf · Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) · Panaşalı zakkumun (Nerium oleander cv. Variegata) çelikle çoğaltılması ve büyüme düzenleyici uygulamanın büyüme ve çiçeklenmeye etkileri (başlık kısaltıldı), Anadolu Dergisi 10(1), s. 31–42, 2000 · https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20068 · Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Bahçecilik: Dış Mekân Bitkileri, öğrenme modülü (Ankara, 2007; Nerium sp. fotoğrafı ve sınıflama bölümü) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/D%C4%B1%C5%9F%20Mek%C3%A2n%20Bitkileri.pdf
Nereye uyar: soğuk, nem, toprak
Kış eşiği için iki kaynak var. Millî Eğitim Bakanlığı modülü zakkumun donlara karşı duyarlı olduğunu ve -5 °C sıcaklıklara kadar dayanabildiğini yazar; durgun dönemde havadar ve dondan korumalı yerlere dikilmesini ister. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün tablosunda zakkum 8b bölgesindedir. İki kaynağı yan yana okuyunca ortak sonuç şudur: zakkum kıyı ve ılıman kışlı yörelerin bitkisidir, sert kışlı iç bölgede açıkta güvenilmez.
Nem ve sıcaklık: modüle göre zakkum yazları sıcak, ılıman ve nispeten nemli iklimi ister; vejetasyon döneminde nem ihtiyacı oldukça yüksektir. Serin yerlerde çiçek verimi düşer. Yani “kuraklığa çok dayanıklıdır” sözü okuduğumuz resmî modülde yazılı değildir; tersine su isteği vurgulanır. Tuz: Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışması panaşalı zakkumun özellikle deniz kıyısı ve tuzlu topraklara dayanıklılığı nedeniyle peyzajda önem kazandığını yazar.
Toprak: modül zakkumun dere yatakları ve akarsu kıyılarındaki alüvyonlu toprakları sevdiğini, taşlı, çakıllı ve kumsal çevrelerde ve ağır, kireçli topraklarda da yetişebildiğini belirtir. Güneş ya da gölge isteğini ve toprak pH değerini okuduğumuz kaynaklarda bulamadık.
| En düşük kış sıcaklığı | -5 °C’ye kadar (Millî Eğitim Bakanlığı süs çalıları modülü); MGM tablosunda bölge 8b |
|---|---|
| Nem | Yazları sıcak, nispeten nemli iklim; vejetasyonda nem ihtiyacı yüksek |
| Tuz | Deniz kıyısı ve tuzlu topraklara dayanıklı (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, panaşalı form) |
| Toprak | Alüvyonlu, taşlı-çakıllı, kumsal; ağır kireçli toprakta da yetişebilir |
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Meteoroloji Genel Müdürlüğü · Bitki Soğuğa ve Sıcağa Dayanıklılık, örnek bitki adları tablosu (Zakkum, Nerium oleander: bölge 8b) · https://www.mgm.gov.tr/tarim/bitki-soguga-ve-sicaga-dayaniklilik.aspx?g=b · Meteoroloji Genel Müdürlüğü · Bitki Soğuğa ve Sıcağa Dayanıklılık, açıklama bölümü (bölge ölçeği: 5 °F, yani 2,8 °C’lık alt bölgeler) · https://www.mgm.gov.tr/tarim/bitki-soguga-ve-sicaga-dayaniklilik.aspx?g=a · Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) · Panaşalı zakkumun (Nerium oleander cv. Variegata) çelikle çoğaltılması ve büyüme düzenleyici uygulamanın büyüme ve çiçeklenmeye etkileri (başlık kısaltıldı), Anadolu Dergisi 10(1), s. 31–42, 2000 · https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20068
Fidan nasıl alınır: çoğaltma ve kontrol
Millî Eğitim Bakanlığı modülü zakkumun tohum, çelik ve daldırma ile üretilebildiğini yazar. Tohum sonbaharda kapsüller açılınca toplanır, elek üzerinde sürtülerek kabuğu ayrılır ve kasalara dikilir; yaklaşık iki hafta içinde çimlenir. Modül, tohumdan gelen çöğürlerin ana bitkiye benzediğini ama çiçek renklerinde açılma olduğunu da belirtir. Alıcı için sonuç: çiçek rengini baştan bilmek istiyorsanız tohumdan değil, çelikten çoğaltılmış, renk adı yazılı fidan arayın.
Çelikte modül, yaz sonuna doğru odunlaşmış sürgünlerden 7,5-15 cm uzunlukta çelik alınmasını ve bahçe toprağı, torf, yaprak çürüntüsü ve kum karışımına dikilmesini anlatır. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışmasında panaşalı zakkumda en iyi köklenme şubatta alınan sert odun çeliklerinden elde edilmiş, bunu temmuzda alınan yumuşak odun çelikleri izlemiş, eylülde alınan çeliklerde köklenme görülmemiştir. Ankara Üniversitesi ders notu da zakkumu yumuşak odun çeliğiyle çoğaltılan bitkiler arasında sayar.
Satıcıya sorulacaklar: form (düz yeşil yapraklı, panaşalı, katmerli), çiçek rengi, saksı hacmi ve fidan boyu (kaynaklarda standart ölçü yok; ilanda cm ve litre isteyin). Fidanda yaprak biti, kırmızı örümcek ve salyangoz izi arayın; modül bunları zakkumun önemli zararlıları olarak sayar. Fidan mevsimi için Alata broşürü dış mekân bitkilerinde dikimi yaprak dökümünden bir hafta sonra nisan ortasına kadar verir; zakkum her dem yeşil olduğundan bu ifade ona birebir uymayabilir, don riski bitince dikim güvenlidir (bizim çıkarımımız).
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) · Panaşalı zakkumun (Nerium oleander cv. Variegata) çelikle çoğaltılması ve büyüme düzenleyici uygulamanın büyüme ve çiçeklenmeye etkileri (başlık kısaltıldı), Anadolu Dergisi 10(1), s. 31–42, 2000 · https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20068 · Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi · Süs Bitkileri Yetiştiriciliği, açık ders notu (çim ve yer örtücü bitkiler; çelikle çoğaltma bölümleri) · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/131279/mod_resource/content/0/s%C3%BCs%20bitkileri.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf
Dikim: zaman, yer, aralık
Yer seçimi, zakkumda en önemli karardır. Modül, bitkinin durgun dönemde havadar ve dondan korumalı yerlere dikilmesini ister ve kök bölgesinin zehirli olması nedeniyle çocukların oyun alanlarında kullanılmamasını yazar. Çukur ölçüsü ve dikim aralığı için okuduğumuz zakkum kaynaklarında sayı yoktur; çit ya da perde için metreye kaç fidan konacağını fidancı ve peyzaj mimarıyla birlikte, olgun genişliğe göre belirleyin.
Genel dış mekân kuralları Alata broşüründedir: üretim ve dikim alanında toprak drenajı iyi olmalı, verilen fazla su akıp gitmelidir; dikimden hemen sonra can suyu verilir, oluşan boşluklar kökün hava almaması için doldurulur; hassas bitkilerin kökleri sıcak, soğuk ve kuraklıktan korunmak için malçlanabilir. Dış mekân süs bitkilerinin çoğu plastik saksı ve torbada yetiştirilir.
Zakkum bir arada çok sayıda kullanılacaksa, Millî Eğitim Bakanlığı modülü çit, perde ve grup biçimini sayar; yol kenarı kullanımı da yazılıdır. Bu alanlarda, zehirli bitkinin kesilmesi ve budanması sırasında çıkan atığın nasıl bertaraf edileceği konusunda okuduğumuz kaynaklarda bilgi yoktur; belediye ya da il tarım ve orman müdürlüğüne sorun.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf
Bakım: su, budama, kışlatma
Sulama: modül vejetasyon döneminde nem ihtiyacının yüksek olduğunu söyler; miktar ya da sıklık yazmaz. Alata broşürü gübrelemenin sulama suyuyla düzenli verilmesini, aşırı gübrenin köklerin yanmasına yol açtığını yazar; bu rehberde gübre miktarı verilmemiştir, toprak analizine göre uzman görüşü alın.
Budama: modül zakkumun budanarak ağaç formu verilebildiğini ve çit olarak kullanılabildiğini yazar. Ay ay budama takvimini zakkum için okuduğumuz kaynaklarda bulamadık. Millî Eğitim Bakanlığı süs çalıları modülünün genel kuralı yine geçerli bir ölçüdür: çiçek tomurcukları eski dallarda oluşan çalılar kış sonunda budanırsa tomurcuklar da gider, çiçeklenmeden hemen sonra budanır. Budama sırasında özsuyla temas ciltte tahrişe yol açabilir (zehirlenme derlemesi); koruyucu giysi ve eldiven kullanın. Budama artığının yakılmasının sakıncası olup olmadığı okuduğumuz kaynaklarda yoktur; bu konuda tahmin yürütmüyoruz.
Kışa hazırlık: modül, durgun dönemde dondan korumalı yer ister. Sert kışlı yörede saksıda tutup kışın korunaklı alana almak, bu gereklilikten çıkan pratik sonuçtur (bizim çıkarımımız). Başlıca zararlılar yaprak biti, kırmızı örümcek ve salyangozdur; modül hastalık adı vermez. Mücadele yöntemi için ziraat mühendisine başvurun.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf · Toxins (Basel) 2025, 17(3):115 · Human Deaths Related to Oleander Poisoning: A Review of the Literature · https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11946565/
ZEHİRLİDİR: çocuk, hayvan ve özsu uyarısı
Zakkum zehirli bir bitkidir. Millî Eğitim Bakanlığı Süs Çalıları modülü, zakkumun çiçek ve yapraklarının zehirli olduğunu, kök bölgesinin de zehirli olduğunu ve bu nedenle çocukların oyun alanlarında kullanılmadığını yazar. Ankara Üniversitesi ders notu da zakkumu tek cümleyle “zehirlidir” diye tanıtır. 2025 tarihli bir derleme, zehirli oleanderlerde yaprak, çiçek ve gövdede yüksek konsantrasyonda toksin bulunduğunu yazar.
Aynı derleme, oleanderin süs değeri nedeniyle bahçelerde ve kamusal alanlarda sık dikildiğini, bunun maruz kalma riskini artırdığını, zehirlenme olgularının önemli bir bölümünün çocuk ve genç yetişkinler olduğunu, hayvanların bitki materyalini yemesiyle sığır gibi hayvan zehirlenmesi örneklerinin görüldüğünü ve özsuyla temasın hassas kişilerde cilt tahrişi ya da dermatite yol açabileceğini bildirir. Bu nedenle bitkinin hiçbir kısmını ağıza almayın, hayvana yedirmeyin; çocuk bahçesi, okul önü, hayvan ağılı ve yem alanı yakınına dikmeyin.
İstilacılık, alerji ve dikenli yapı konusunda okuduğumuz kaynaklarda zakkum için bilgi bulunmadı. Zehirlenme şüphesinde hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun; bu rehber tıbbi tavsiye vermez.
- Yaprak, çiçek, gövde ve kök bölgesi zehirlidir; hiçbir kısmı yenmez, çay ya da başka amaçla kullanılmaz.
- Çocuk oyun alanı, okul bahçesi ve hayvan alanı yakınında dikim yapılmaz.
- Budama ve dikimde özsuyla temas edilmez; eldiven ve uzun kollu giysi kullanılır.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Toxins (Basel) 2025, 17(3):115 · Human Deaths Related to Oleander Poisoning: A Review of the Literature · https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11946565/ · Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi · Süs Bitkileri Yetiştiriciliği, açık ders notu (çim ve yer örtücü bitkiler; çelikle çoğaltma bölümleri) · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/131279/mod_resource/content/0/s%C3%BCs%20bitkileri.pdf
Peyzaj ve süs bitkisi pazarı
Zakkuma özel resmî üretim ya da ihracat verisi okuduğumuz kaynaklarda yoktur. Süs bitkileri toplamı için Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 2025 sunumu şunu yazar: Türkiye’nin 2024 yılında 141 milyon dolar olan süs bitkileri ihracatının 58 milyon doları (yüzde 41) Antalya’dan yapılmıştır. Aynı sunuma göre Antalya’da 2024’te üretilen yaklaşık 820 milyon adet süs bitkisinin yüzde 76’sı dış pazarda değerlendirilmiş, Antalya’nın süs bitkisi ihracatının yüzde 85’i kesme çiçek olmuştur.
Bu rakamlarda zakkum gibi peyzaj çalılarının payı ayrıca gösterilmemiştir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun süs bitkileri bülteni bu çalışma için açılamadı; rakam yazılmamıştır.
Kaynak: Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü · İl tarım sunumu 2025 (Türkiye’nin 2024 süs bitkisi ihracatı ve Antalya süs bitkisi üretimi sayfaları) · https://antalya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Antalya%20%C4%B0l%20Tar%C4%B1m%20ve%20Orman%20M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC_2025K.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf
Satışta aranacak belgeler
Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (Resmî Gazete 30 Nisan 2015, sayı 29342) madde 6’ya göre üretici, Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği’ne göre verilen Süs Bitkisi Üretici Belgesi’ne sahip olmalı, bitki pasaportu sistemi için kaydını yaptırmalı, her yeni üretim döneminde beyanname vermeli ve kayıtlarını beş yıl saklamalıdır.
Madde 7’ye göre etiket turuncu renktedir; ülke kodu, düzenleyen kuruluşun adı, üretim yılı, tür adı, varsa çeşit adı, üretici adı ve adresi, miktar ve parti numarasını taşır ve etiketler tekrar kullanılmaz. Ek listedeki süs bitkileri için düzenlenen bitki pasaportu etiket yerine geçer; zakkumun bu listede olup olmadığını okuyamadık, il müdürlüğüne sorun. Zehirli bir bitki satılıyorsa ilanda “zehirlidir” uyarısının yer alması bu rehberin önerisidir. İletişim tarımart portalı içinden yürür.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (madde 4-7 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm · T.C. Resmî Gazete · 15 Mayıs 2009 tarihli ve 27229 sayılı sayı · Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği (fidan, fide ve süs bitkisi üretici belgesi) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/05/20090515-14.htm · değişiklik RG 2 Nisan 2020 sayı 31087: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/04/20200402-16.htm · T.C. Resmî Gazete · 12 Ocak 2011 tarihli ve 27813 sayılı sayı · Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/01/20110112-2.htm · değişiklik RG 15 Nisan 2021 sayı 31455: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210415-4.htm
Sık sorulan sorular
Zakkum zehirli mi?
Evet. Millî Eğitim Bakanlığı Süs Çalıları modülü çiçek ve yaprakların zehirli olduğunu, kök bölgesinin de zehirli olduğunu ve bu yüzden çocuk oyun alanlarında kullanılmadığını yazar. 2025 tarihli zehirlenme derlemesi yaprak, çiçek ve gövdede yüksek toksin konsantrasyonu bildirir. Hiçbir kısmını ağıza almayın.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum soğuğa dayanır mı?
Donlara duyarlıdır. Millî Eğitim Bakanlığı modülü -5 °C’ye kadar dayanabildiğini yazar; Meteoroloji Genel Müdürlüğü tablosunda zakkum 8b bölgesindedir. Sert kışlı iç bölgede açıkta riskli, kıyı ve ılıman kışlı yerde uygundur.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum fidanı nereden alınır?
Süs Bitkisi Üretici Belgesi olan, bitki pasaportu sistemine kayıtlı ve turuncu etiketle satış yapan üreticiden alın. Etikette tür adı, üretici adı ve adresi, miktar ve parti numarası bulunur. İlanda zehirlilik uyarısı olması iyi işaret sayılır.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (madde 4-7 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm
Zakkum ne zaman çiçek açar?
Millî Eğitim Bakanlığı modülü haziran ile ekim arasını, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışması yaz boyunca çiçeklenmeyi yazar. Serin yerlerde çiçek verimi düşer.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum kaç metre boylanır?
Millî Eğitim Bakanlığı modülü boyunu 2-3 metre civarında verir. Alata Enstitüsü zakkumu boyu 2 metreyi geçmeyen çalı örnekleri arasında sayar. Boy çeşide ve budamaya göre değişir.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum yol kenarına ya da refüje dikilir mi?
Millî Eğitim Bakanlığı modülü yol kenarlarında renkli çiçekleri nedeniyle tek ya da gruplar halinde kullanılabileceğini yazar. Refüj için ayrı bir kaynak okumadık. Çocuk ve hayvan geçişi olan yerde zehirlilik nedeniyle dikkat edin.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum çelikle nasıl çoğaltılır?
Modüle göre yaz sonuna doğru odunlaşmış sürgünlerden 7,5-15 cm uzunlukta çelik alınır. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışmasında en iyi köklenme şubatta alınan sert odun çeliklerinde, ardından temmuzdaki yumuşak odun çeliklerinde görülmüş, eylülde alınan çeliklerde köklenme olmamıştır.
Kaynak: Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) · Panaşalı zakkumun (Nerium oleander cv. Variegata) çelikle çoğaltılması ve büyüme düzenleyici uygulamanın büyüme ve çiçeklenmeye etkileri (başlık kısaltıldı), Anadolu Dergisi 10(1), s. 31–42, 2000 · https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20068
Zakkum tohumla üretilir mi, renk tutar mı?
Tohumla üretilebilir; tohum sonbaharda kapsüllerden toplanır, yaklaşık iki haftada çimlenir. Modül, çöğürlerin ana bitkiye benzediğini ama çiçek renklerinde açılma olduğunu yazar; yani renk tutmayabilir; renk adı yazılı çelik fidanı tercih edin.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum tuzlu toprağa dayanır mı?
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışması panaşalı zakkumun özellikle deniz kıyısı ve tuzlu topraklara dayanıklılığı nedeniyle peyzajda önem kazandığını yazar. Tuz düzeyi için sayısal sınır kaynakta yok.
Kaynak: Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) · Panaşalı zakkumun (Nerium oleander cv. Variegata) çelikle çoğaltılması ve büyüme düzenleyici uygulamanın büyüme ve çiçeklenmeye etkileri (başlık kısaltıldı), Anadolu Dergisi 10(1), s. 31–42, 2000 · https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20068
Zakkumun zararlıları nelerdir?
Millî Eğitim Bakanlığı modülü önemli zararlıları yaprak biti, kırmızı örümcek ve salyangoz olarak sayar. Mücadele yöntemi için ziraat mühendisine danışın.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf
Zakkum budarken nelere dikkat edilir?
Zehirlenme derlemesine göre özsuyla temas hassas kişilerde cilt tahrişine ya da dermatite yol açabilir; eldiven ve uzun kollu giysi kullanın. Budama artığını çocuk ve hayvanların ulaşamayacağı yerde toplayın. Artığın yakılmasıyla ilgili okuduğumuz kaynaklarda bilgi yok; belediyeye sorun.
Kaynak: Toxins (Basel) 2025, 17(3):115 · Human Deaths Related to Oleander Poisoning: A Review of the Literature · https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11946565/
Zakkum her yerde yetişir mi?
Hayır. Millî Eğitim Bakanlığı modülü yazları sıcak, ılıman ve nispeten nemli iklimi, dondan korumalı yeri istediğini yazar. Akdeniz ve Ege dere kenarlarında doğal yetişir.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; zakkum tanıtımı, ekolojik istekleri, peyzajda kullanımı, üretim yöntemleri, hastalık ve zararlıları) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf