Çilek bakım takvimi: ay ay yapılacak işler
Çilek için yıl boyunca hangi ay ne yapılır: dikim, toprak hazırlığı, hastalık ve zararlı mücadelesi, gübreleme, hasat. Her satır Tarım ve Orman Bakanlığı, araştırma enstitüleri ve il müdürlüklerinin yayınlarından alındı; kaynağı satırın altında yazılı.
Ay ay yapılacak işler
- OcakKaynaklarda bu aya yazılmış iş yok.
- ŞubatHastalık ve zararlı mücadelesi
- MartHastalık ve zararlı mücadelesi · Hasat
- NisanHastalık ve zararlı mücadelesi · Hasat
- MayısHastalık ve zararlı mücadelesi · Hasat
- HaziranDikim · Toprak hazırlığı · Hastalık ve zararlı mücadelesi
- TemmuzDikim · Toprak hazırlığı · Hastalık ve zararlı mücadelesi
- AğustosDikim · Toprak hazırlığı · Hastalık ve zararlı mücadelesi
- EylülDikim · Toprak hazırlığı · Gübreleme
- EkimDikim · Toprak hazırlığı · Gübreleme
- KasımDikim · Toprak hazırlığı · Gübreleme · Hasat
- AralıkDikim
Çilek fidanı ne zaman dikilir?
Çilek için dikim kaynaklarda 9 ayrı dönem olarak geçer: Ekim–Aralık · Marmara Bölgesi; Ekim–Kasım · Akdeniz Bölgesi; Ekim–Kasım · Ege ve Orta Anadolu bölgeleri; Eylül–Ekim; Haziran–Temmuz · Marmara Bölgesi; Temmuz–Ağustos · Akdeniz Bölgesi; Temmuz · Ege ve Orta Anadolu bölgeleri; Temmuz–Eylül · Akdeniz ve Ege (TAGEM talimatı); Haziran · İç Anadolu ve yayla bölgeleri.
- Ekim–Aralık · Marmara BölgesiMarmara Bölgesi'nde taze fideyle kış dikimi ekim ayının başından aralık ayının ortasına kadar yapılır. Dikimden sonra bolca can suyu verilir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Ekim–Kasım · Akdeniz BölgesiKışları ılık geçen Akdeniz Bölgesi'nde taze fideyle kış dikimi ekim-kasım aylarında yapılır. Derin ve yüzlek dikimden kaçınılır, dikimden sonra bolca can suyu verilir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Ekim–Kasım · Ege ve Orta Anadolu bölgeleriEge ve Orta Anadolu bölgelerinde taze fideyle kış dikimi ekim ayının başından kasım ayının ortasına kadar yapılır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Eylül–EkimFidelikten sökülen taze fidelerle sonbahar dikimi eylül-ekim aylarında yapılır; fideler dikimden sonra kontrol edilip derin ve yüzlek dikilenler düzeltilir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Haziran–Temmuz · Marmara BölgesiMarmara Bölgesi'nde yaz dikimi (soğukta saklanmış frigo fideyle) haziran ayının ortasından temmuz ayının başına kadar yapılır. Dikimden sonra açan çiçekler koparılır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Temmuz–Ağustos · Akdeniz BölgesiAkdeniz Bölgesi'nde yaz dikimi (frigo fideyle) temmuz ayının ortasından ağustos ayının ortasına kadar yapılır. Yılın en sıcak günlerinde fidelerin tutması için dikimden sonra sık yağmurlama sulama gerekir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Temmuz · Ege ve Orta Anadolu bölgeleriEge ve Orta Anadolu bölgelerinde yaz dikimi (frigo fideyle) temmuz ayının ilk yarısında yapılır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Temmuz–Eylül · Akdeniz ve Ege (TAGEM talimatı)Kök çürüklüğü riskini azaltmak için Akdeniz ve Ege bölgelerinde frigo fide dikimi temmuz ayı sonundan eylül ayı ortasına kadar yapılır; malçlama yapılmışsa ağustos ayı sonundan eylül ayı ortasına kadar.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022
- Haziran · İç Anadolu ve yayla bölgeleriİç Anadolu ve yayla bölgelerinde fide dikimine ilkbaharın geç donları bitince başlanır ve haziran ayı sonuna kadar tamamlanır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022
Çilek için toprak hazırlığı ne zaman yapılır?
Çilek için toprak hazırlığı zamanı kaynaklara göre Haziran–Kasım.
- Haziran–KasımHem çilek meyvesi hem fide üretiminde toprak hazırlığına yaz-sonbahar döneminde başlanır; çiftlik gübresi ve toprak tahlilinin gerektirdiği gübre verilip toprak işlenir, yastıklar hazırlanır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
Çilekte hastalık ve zararlı mücadelesi ne zaman yapılır?
Çilek için hastalık ve zararlı mücadelesi kaynaklarda 4 ayrı dönem olarak geçer: Temmuz–Ağustos; Mart–Nisan; Nisan–Haziran; Şubat–Haziran · Örtü altı.
- Temmuz–AğustosFide dikiminden önce temmuz-ağustos aylarında toprak, şeffaf plastikle kapatılıp güneşte ısıtılır (solarizasyon); böylece yabancı ot, toprak kökenli hastalık ve nematod baskısı azalır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022; Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Mart–NisanAçıkta çilekte kırmızı örümcek için mart sonu-nisan başından itibaren yapraklar, özellikle alt ve orta yapraklar, 3-5 günde bir düzenli kontrol edilir; sayıma göre ilaçlama kararı verilir. İlaç için ziraat mühendisine danışın.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022; Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Nisan–HaziranAçıkta yetişen çilekte kırmızı örümcek nisan ortasından itibaren çoğalmaya başlar, mayıs boyunca en yüksek düzeye çıkar ve haziran başından itibaren azalır. Bu aylarda bahçe sık kontrol edilir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022; Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Şubat–Haziran · Örtü altıÖrtü altı çilekte kırmızı örümcek, üstü kapatıldıktan sonra şubat-mart aylarında artmaya başlar, nisan-mayısta en yüksek düzeye çıkar, haziran başından itibaren azalır. Bu aylarda sera sık kontrol edilir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022
- Nisan–HaziranÇiçek tripsleri çiçek döneminde, nisan-haziran aylarında çilekte çoğalır; çiçeklere zarar verip meyveyi küçük ve şekilsiz bırakır. Çiçekler bu aylarda kontrol edilir, yabancı otlar temiz tutulur.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022
Çilek gübresi ne zaman verilir?
Çilek için gübreleme zamanı kaynaklara göre Eylül–Kasım.
- Eylül–KasımUzun gün çeşitlerinde gelecek yılın meyve gözleri sonbaharda oluşur; bu yüzden gerekli besin sonbahardaki meyve gözü oluşumu döneminde verilmiş olmalıdır. Miktar toprak tahliline göre belirlenir.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
Çilek ne zaman hasat edilir?
Çilek için hasat kaynaklarda 4 ayrı dönem olarak geçer: Mart · Güney bölgeleri; Nisan · Ege Bölgesi; Mayıs · Trakya ve Marmara; Kasım · Örtü altı.
- Mart · Güney bölgeleriÇilek güney bölgelerinde mart ayında olgunlaşır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Nisan · Ege BölgesiÇilek Ege Bölgesi'nde nisan ortalarında olgunlaşır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Mayıs · Trakya ve MarmaraÇilek Trakya ve Marmara bölgelerinde mayıs ayının ilk haftasında olgunlaşır. Hasat serin saatlerde, sabah erken yapılır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Kasım · Örtü altıÖrtü altında çilekten kasım sonundan itibaren meyve alınmaya başlanır.Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
Bu takvim yalnız zamanı gösterir; ilaç adı ve doz yazılmaz. Gübre miktarı toprak analizine, ilaç seçimi ve dozu ziraat mühendisinin reçetesine göre belirlenir. Zaman bölgeye ve rakıma göre birkaç hafta kayabilir; ilçe tarım ve orman müdürlüğünüze danışın.
Kaynaklar
- Çiftçi Eğitim Serisi: Çilek · Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM)
- Çilek Entegre Mücadele Teknik Talimatı · Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), 2022