Ana içeriğe atla

Lavanta Fidanı

Lavanta (Lavandula), yaklaşık 1 m’ye kadar boylanan, çok yıllık, çalımsı bir bitkidir; peyzajda bordür ve kaya bahçesi bitkisi, tarlada ise fide ile dikilen bir ürün olarak yetiştirilir. Bu rehber fidan tarafını anlatır: türü seçmek, dekara fide sayısını bulmak, dikim zamanı ve belgeler. Kesme ve kuru lavanta için çiçek pazarındaki rehbere bakın.

Lavanta nedir, hangi türler vardır

Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nün çiftçi broşürüne göre lavanta Lamiaceae familyasının bir cinsidir; dünyada yaklaşık 26 türü vardır. Çok yıllıktır ve yaklaşık 1 m’ye kadar boylanabilir. Dünyada ticari değeri yüksek üç önemli tür sayılır: Lavandula angustifolia (lavender), Lavandula x intermedia (lavandin) ve Lavandula spica (başak lavanta). Ankara Büyükşehir Belediyesi sunumu Lavandula angustifolia’yı 20-60 cm boylarında, çok yıllık, çalımsı bir bitki olarak tanıtır.

Peyzaj kullanımı için Ankara sunumu lavantanın kaya bahçelerinde bordür ve çit bitkisi olarak kullanıldığını, geniş alanlarda yer örtücü olarak kullanılmaya uygun olduğunu yazar. Aynı belediyenin kampüs peyzajında Lavandula angustifolia, Santolina ve biberiyeyle birlikte kullanılmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Süs Çalıları modülü Lavandula’yı süs çalısı cinsleri arasında sayar. Yani aynı bitki hem peyzaj çalısı hem tarla bitkisi olarak satılır; alıcı hangi amaçla aldığını söylemelidir, çünkü fide sayısı ve aralığı ikisinde çok farklıdır.

Büyüme hızı ve çiçeklenme dönemi: Ege Üniversitesi’nin lavandin araştırması Isparta koşullarında lavanta ve lavandin bitkilerinin haziranda tomurcuklanıp temmuzda çiçek açtığını yazar. Büyüme hızı için okuduğumuz kaynaklarda sayısal bir değer yoktur. Kesme çiçek ve kurutma ayrıntıları bu rehberin konusu değildir; çiçek pazarındaki lavanta rehberine bakın.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Tıbbi ve Aromatik Bitkiler: Rosmarinus officinalis (Biberiye), sunum (kampüs peyzaj örnekleri: Lavandula angustifolia ve Santolina ile birlikte kullanım) · https://s.ankara.bel.tr/files/1015/6827/7545/ROSMARNUS_OFFCNALLS_BBERYE.pdf · Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; süs çalısı cinsleri listesi ve budama bölümü) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 58(1), s. 25–31, 2021 · Lavandinde (Lavandula x intermedia) gençleştirme budaması üzerine araştırma (İngilizce makale; özet, giriş ve sonuç) · https://doi.org/10.20289/zfdergi.685521 · GBIF Backbone Taxonomy · Lavandula angustifolia Mill., kabul edilen tür, Lamiaceae familyası · https://www.gbif.org/species/2927305

Nereye uyar: soğuk, güneş, toprak

Soğuk konusunda iki kaynak birbirinden ayrışır; ikisini de yazıyoruz. Yalova broşürü lavanta çiçeklerinin soğuğa fazla dayanıklı olmadığını, ancak orta Avrupa koşullarında kışı geçirecek kadar soğuğa dayanıklı bazı türlerinin bulunduğunu yazar. Ankara Büyükşehir Belediyesi sunumu ise lavantanın kurağa, sıcağa ve soğuğa oldukça dayanıklı olduğunu, ancak kışı çok sert geçen bölgelerde bazen soğuk zararı görüldüğünü söyler. Hiçbiri derece vermez. Bu nedenle “şu dereceye kadar dayanır” diyen ilanlardan çekinin; tür (angustifolia, intermedia, spica) ve yöre kış koşulları belirleyicidir. Kış soğuğu için yöre il tarım ve orman müdürlüğüne danışın.

Güneş ve yükselti: Yalova broşürü lavantanın deniz seviyesinden 1350 m yüksekliğe kadar yetiştiğini, açık, güneşli havalar ile taşlık, eğimli yerlerin uygun olduğunu yazar. Toprak için broşür lavantanın toprak yönünden çok seçici olmadığını, kuru, hafif kireççe zengin yerleri sevdiğini, ancak özellikle toprağın yeterli neme sahip olması gerektiğini belirtir. Ankara sunumu kireççe zengin, süzek, pH değeri 5,8-8,3 olan, kuru ve kalkerli toprakta çok iyi geliştiğini yazar. Tuz ve gölge toleransı okuduğumuz kaynaklarda yok.

Yöre: Yalova broşürü Türkiye’de geniş alanlarda lavanta tarımının yalnız Isparta ili ve çevresinde yapıldığını yazar. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nin 2025 makalesi Göller Bölgesi’nin (Isparta, Afyonkarahisar, Denizli, Burdur) Türkiye’deki toplam lavanta üretiminin yaklaşık yüzde 42’sini oluşturduğunu yazar ve bu rakamı Türkiye İstatistik Kurumu’na (2023) atfeder.

Lavanta için kaynaklarda okunan iklim bilgisi
SoğukYalova: soğuğa fazla dayanıklı değil; Ankara sunumu: oldukça dayanıklı, çok sert kışta zarar. Derece kaynakta yok.
Işık ve yerAçık, güneşli; taşlık, eğimli yer; 1350 m’ye kadar (Yalova)
ToprakKuru, hafif kireççe zengin; süzek; pH 5,8-8,3 (Ankara sunumu)
YöreGeniş alan tarımı Isparta ve çevresinde; Göller Bölgesi toplamın yaklaşık yüzde 42’si

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf · Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418

Fidan nasıl alınır: çoğaltma, tür, kontrol

Yalova broşürüne göre lavanta vejetatif ve generatif olarak üretilir. Vejetatif üretimde bitkilerden alınan çelikler ve köklü sürgünler kullanılır; köklenme ortamı olarak perlit, kum, torf ve orman toprağı kullanılabilir. Çelikler bitkilerin kış dinlenmesi döneminde ve bitki uyanmadan önce alınıp köklenme ortamına dikilir. Tohumla üretimde bazı lavanta türlerinin tohum vermemesi bu türlerin vejetatif üretimini zorunlu kılar. Tohumlar çok küçük olduğundan ve ilk çıkışta yabancı ot kontrolü zor olduğundan fideleme yöntemi avantajlıdır: tohumlar fide yastıklarına ekilir, elde edilen fideler tüplenir, belirli bir süre sonra araziye aktarılır. Ankara sunumu üretimin yan kök sürgünleri, yaşlı bitkilerden alınan çelikler ve tohumla yapıldığını yazar.

Alıcı için önemli: lavanta ve lavandin farklı türlerdir ve dikim aralığı rakamları farklıdır (dikim bölümüne bakın). Satıcıya tür adını (L. angustifolia, L. x intermedia), çeşit adını (araştırmalarda Isparta için lavandin çeşidi olarak ‘Super A’ geçer), fidanın çelikten mi tohumdan mı geldiğini ve tüp ya da saksı hacmini sorun. Fidan boyu ve litre için kaynaklarda standart ölçü okumadık; ilanda cm ve litre isteyin.

Kontrol: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi araştırması Göller Bölgesi lavanta alanlarında 98 hastalıklı bitkiden 277 mantar izolatı elde etmiş; en sık Fusarium, Epicoccum, Alternaria, Rhizoctonia ve Macrophomina cinslerini bulmuştur. Belirtiler kök ve kök boğazında kahverengileşme, solgunluk ve gövde lekeleridir. Bu yüzden fidanı saksıdan çıkarıp kök boğazında kararma olmadığını, köklerin beyaz ve sağlam olduğunu kontrol edin. Belge ve etiket için belge bölümüne bakın.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf · Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418 · T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (madde 4-7 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm

Dikim: zaman, aralık, dekara fide sayısı

Zaman: Yalova broşürüne göre fide dikimi uygun toprak ve iklim koşulları oluştuktan sonra, bölgelere göre mart başı ile mayıs sonu arasında yapılır. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilir. Çok yıllık bitki olduğundan araziye aktarmadan önce derin sürüm yapılması gerekir (Ankara sunumu). Alata broşürü ayrıca drenajın iyi olmasını ve dikim sonrası oluşan boşlukların kökün hava almasını sağlamak için doldurulmasını yazar.

Dekara fide sayısı (halk dilinde dönüm): Yalova broşürüne göre Lavandula angustifolia için dekara ortalama 2000 bitki ile sıra arası 130 cm, sıra üzeri 40 cm; Lavandula x intermedia için dekara ortalama 1250 bitki ile sıra arası 150 cm, sıra üzeri 50 cm mesafeler yetiştiricilik için uygundur. Isparta koşullarında ise 3-4 m sıra arası ve 2-3 m sıra üzeri mesafe kullanılır; amaç araziyi traktörle işleyebilmektir. Broşür, bu geniş aralığın dekara bitki sayısını ve dolayısıyla çiçek verimini önemli ölçüde düşürdüğünü de yazar. Yani “dönüme kaç fide” sorusunun cevabı, makineyle işleyip işlemeyeceğinize ve türe göre değişir.

Peyzaj bordürü için metreye kaç adet dikileceği okuduğumuz kaynaklarda yazılı değildir. Bordürde aralığı çeşidin olgun genişliğine göre fidancı ve peyzaj mimarıyla belirleyin; tarla aralıklarını bordüre uygulamayın.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf

Bakım: toprak, gübre, budama, kış

Yalova broşürüne göre bakım işleri toprağın havalandırılması ve yabancı otların temizlenmesidir; bunun için ara sıra, özellikle sulamadan sonra çapa yapılmalıdır. Broşür bitkinin kireççe zengin toprak istediğini, 2-3 yılda bir kompostla gübrelenmesinin olumlu etki yaptığını ve gübrelemenin toprak analizine göre uzman görüşü doğrultusunda yapılması gerektiğini yazar; gübre miktarı bu rehberde verilmemiştir.

Kışa hazırlık: broşür bitkilerin hafif donlardan zarar görmemesi için üstlerinin bitki artıklarıyla örtülmesini önerir. Budama: Ege Üniversitesi’nin lavandin araştırması, yaşlanan lavandin dikimlerinin yeniden dikim gerekmeden gençleştirme budamasıyla yenilenebildiğini sonuç olarak bildirir; denemede en yüksek taze sap çiçek verimi martta yapılan yarı budamada alınmıştır. Bu bir tarla araştırmasıdır. Peyzaj bordürü için ay ay budama takvimini okuduğumuz kaynaklarda bulamadık. Genel ilke olarak Millî Eğitim Bakanlığı süs çalıları modülü, eski dallarda çiçek açan bitkilerde kış sonu budamasının çiçek tomurcuklarını da aldığını yazar; lavantanın hangi grupta olduğu modülde belirtilmemiştir.

Hastalık: Isparta araştırması Fusarium, Epicoccum, Alternaria, Rhizoctonia ve Macrophomina cinslerini sayar; 1996 tarihli önceki bir çalışmanın Armillaria mellea, Rosellinia necatrix ve Septoria lavandulae etmenlerini bildirdiği aynı makalede anılır. Mücadele yöntemi için ziraat mühendisine başvurun; bu rehberde ilaç adı ya da doz yoktur.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 58(1), s. 25–31, 2021 · Lavandinde (Lavandula x intermedia) gençleştirme budaması üzerine araştırma (İngilizce makale; özet, giriş ve sonuç) · https://doi.org/10.20289/zfdergi.685521 · Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418 · Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; süs çalısı cinsleri listesi ve budama bölümü) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf

Dikkat: soğuk, ad ve aralık karışıklığı

Birinci risk soğuk bilgisinin kaynaklar arasında ayrışmasıdır: Yalova broşürü lavantayı soğuğa fazla dayanıklı bulmaz, Ankara sunumu oldukça dayanıklı bulur. Sert kışlı yörede satıcının verdiği “dona dayanıklı” sözünü yörenizdeki il tarım ve orman müdürlüğüne doğrulatın.

İkinci risk lavanta ve lavandin karışıklığıdır: aynı cins içinde türler farklıdır, fide sayısı rakamları 2000 ile 1250 arasında değişir (Yalova). Üçüncü risk, tarla için hesaplanan aralığı bordüre uygulamaktır; bordür sık, tarla ise makine geçişi için geniş dikilir. Dördüncü risk hastalıktır: kök ve kök boğazı mantarları sık görülür (Isparta araştırması).

Zehirlilik, dikenlilik, istilacılık ve alerji için okuduğumuz kaynaklarda lavanta için bir uyarı bulunmadı; bu, riskin olmadığı anlamına gelmez, yalnızca okunmadığı anlamına gelir. Bu rehber lavantanın kullanım amaçlarından (kokulu ürünler, içecek ya da başka) hiçbirini anlatmaz; yalnızca fidanını ele alır.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf · Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418

Peyzaj, süs bitkisi ve lavanta tarlası pazarı

Lavantaya özel resmî veri sınırlıdır. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nin 2025 makalesi, Göller Bölgesi’nin Türkiye’deki toplam lavanta üretiminin yaklaşık yüzde 42’sini oluşturduğunu yazar ve bu bilgiyi Türkiye İstatistik Kurumu 2023 verisine atfeder; TÜİK’in kendi tablosunu bu çalışma için açamadık, bu nedenle rakamı makale üzerinden aktarıyoruz. Alan ve ton gibi başka rakam yazılmamıştır.

Süs bitkileri toplamı için Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 2025 sunumu şunu yazar: Türkiye’nin 2024 yılında 141 milyon dolar olan süs bitkileri ihracatının 58 milyon doları (yüzde 41) Antalya’dan yapılmıştır; Antalya’da 2024’te üretilen yaklaşık 820 milyon adet süs bitkisinin yüzde 76’sı dış pazarda değerlendirilmiş, Antalya’nın süs bitkisi ihracatının yüzde 85’i kesme çiçek olmuştur. Lavanta fidanının payı bu toplamda ayrı gösterilmemiştir; türe özel resmî ihracat verisi yoktur.

Kaynak: Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418 · Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü · İl tarım sunumu 2025 (Türkiye’nin 2024 süs bitkisi ihracatı ve Antalya süs bitkisi üretimi sayfaları) · https://antalya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Antalya%20%C4%B0l%20Tar%C4%B1m%20ve%20Orman%20M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC_2025K.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Satışta aranacak belgeler

Lavanta Fidanı için özetle: Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (Resmî Gazete 30 Nisan 2015, sayı 29342) madde 6’ya göre üretici, Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği’ne göre verilen Süs Bitkisi Üretici Belgesi’ne sahip olmalı, bitki pasaportu sistemi için kaydını yaptırmalı, her yeni üretim döneminde beyanname vermeli ve kayıtlarını beş yıl saklamalıdır.

Madde 7’ye göre etiket turuncu renktedir; ülke kodu, düzenleyen kuruluşun adı, üretim yılı, tür adı, varsa çeşit adı, üretici adı ve adresi, miktar ve parti numarasını taşır; etiketler tekrar kullanılmaz. Ek listedeki süs bitkileri için düzenlenen bitki pasaportu etiket yerine geçer; lavantanın bu listede olup olmadığını okuyamadık, il tarım ve orman müdürlüğüne sorun. Tarla dikimi için fide alıyorsanız, aynı üretici belgesini ve etiketi isteyin. İletişim tarımart portalı içinden yürür.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (madde 4-7 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm · T.C. Resmî Gazete · 15 Mayıs 2009 tarihli ve 27229 sayılı sayı · Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği (fidan, fide ve süs bitkisi üretici belgesi) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/05/20090515-14.htm · değişiklik RG 2 Nisan 2020 sayı 31087: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/04/20200402-16.htm · T.C. Resmî Gazete · 12 Ocak 2011 tarihli ve 27813 sayılı sayı · Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/01/20110112-2.htm · değişiklik RG 15 Nisan 2021 sayı 31455: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210415-4.htm

Sık sorulan sorular

Lavanta fidanı ne zaman dikilir?

Yalova Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü broşürüne göre fide dikimi uygun toprak ve iklim koşulları oluştuktan sonra, bölgelere göre mart başı ile mayıs sonu arasında yapılır. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilir.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Dönüme kaç lavanta fidanı dikilir?

Yalova broşürüne göre dekara (halk dilinde dönüm) Lavandula angustifolia için ortalama 2000 bitki (130 x 40 cm), Lavandula x intermedia için ortalama 1250 bitki (150 x 50 cm) uygundur. Isparta’da traktörle işlemek için 3-4 m sıra arası, 2-3 m sıra üzeri kullanılır; bu durumda dekara bitki sayısı düşer.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Lavanta fidanı nereden alınır?

Süs Bitkisi Üretici Belgesi olan, bitki pasaportu sistemine kayıtlı ve turuncu etiketle satış yapan üreticiden alın. Etikette tür adı, üretici adı ve adresi, miktar ve parti numarası bulunur. İlanda tür (angustifolia, intermedia) ve çeşit adı isteyin.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (madde 4-7 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm

Lavanta soğuğa dayanır mı?

Kaynaklar ayrışır: Yalova broşürü soğuğa fazla dayanıklı olmadığını, Ankara Büyükşehir Belediyesi sunumu oldukça dayanıklı olduğunu ama çok sert kışta zarar görebileceğini yazar. Derece cinsinden eşik kaynaklarda yok. Yalova broşürü hafif donlara karşı bitkilerin üstünü bitki artıklarıyla örtmeyi önerir.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Lavanta hangi toprağı sever?

Yalova broşürü kuru, hafif kireççe zengin yerleri sevdiğini ama toprağın yeterli neme sahip olması gerektiğini yazar. Ankara sunumu kireççe zengin, süzek, pH 5,8-8,3 olan toprağı belirtir.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Lavanta çelikle nasıl çoğaltılır?

Yalova broşürüne göre çelikler bitkilerin kış dinlenmesi döneminde ve bitki uyanmadan önce alınıp perlit, kum, torf ya da orman toprağı gibi ortamda köklendirilir. Köklü sürgünler de kullanılabilir.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Lavanta tohumla yetişir mi?

Evet, ama tohum çok küçüktür ve tarlada ilk çıkışta yabancı ot kontrolü zordur; bu yüzden tohumlar fide yastığına ekilir, fideler tüplenip araziye aktarılır. Bazı türler tohum vermediği için yalnız çelikle üretilebilir (Yalova broşürü).

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Lavanta bordür bitkisi olarak kullanılır mı?

Ankara Büyükşehir Belediyesi sunumu lavantanın kaya bahçelerinde bordür ve çit bitkisi olarak kullanıldığını ve geniş alanlarda yer örtücü olarak uygun olduğunu yazar. Bordürde metreye adet kaynaklarda yoktur; olgun genişliğe göre fidancıya danışın.

Kaynak: Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf

Lavanta ne zaman budanır?

Peyzaj bordürü için ay ay takvim okuduğumuz kaynaklarda yok. Ege Üniversitesi’nin lavandin araştırmasında yaşlanan dikimler gençleştirme budamasıyla yeniden dikim gerekmeden yenilenmiş, en yüksek taze sap çiçek verimi martta yapılan yarı budamada alınmıştır; bu tarla araştırmasıdır.

Kaynak: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 58(1), s. 25–31, 2021 · Lavandinde (Lavandula x intermedia) gençleştirme budaması üzerine araştırma (İngilizce makale; özet, giriş ve sonuç) · https://doi.org/10.20289/zfdergi.685521

Lavanta kaç cm boylanır?

Yalova broşürü çok yıllık bitkinin yaklaşık 1 m’ye kadar boylanabildiğini, Ankara Büyükşehir Belediyesi sunumu Lavandula angustifolia için 20-60 cm boy verir. Fark türe ve koşullara bağlıdır.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Lavantanın hastalıkları nelerdir?

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nin 2025 makalesi Göller Bölgesi’nde en sık Fusarium, Epicoccum, Alternaria, Rhizoctonia ve Macrophomina cinslerini bulmuştur; belirtiler kök ve kök boğazı kahverengileşmesi, solgunluk ve gövde lekeleridir. Mücadele için ziraat mühendisine danışın.

Kaynak: Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418

Lavanta ile lavandin aynı mı?

Hayır. Yalova broşürü ticari değeri yüksek üç tür sayar: Lavandula angustifolia (lavender), Lavandula x intermedia (lavandin) ve Lavandula spica (başak lavanta). Dekara fide sayısı da farklıdır: 2000 ile 1250.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf

Türkiye’de lavanta nerede yetiştirilir?

Yalova broşürü geniş alan tarımının yalnız Isparta ili ve çevresinde yapıldığını yazar. 2025 tarihli bir makale Göller Bölgesi’nin (Isparta, Afyonkarahisar, Denizli, Burdur) toplam lavanta üretiminin yaklaşık yüzde 42’sini oluşturduğunu bildirir ve rakamı Türkiye İstatistik Kurumu’na atfeder.

Kaynak: Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418

Son doğrulama: 8 Kasım 2026. Genel kaynaklar: Tarım ve Orman Bakanlığı · Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) · Lavanta Yetiştiriciliği, çiftçi broşürü · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Lavanta.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Baharat Bahçesi ve Bitkileri, sunum (lavanta iklim ve toprak isteği, ekim-dikim-bakım ve peyzaj kullanım bölümü okundu; diğer kullanım satırları alınmadı) · https://s.ankara.bel.tr/files/9414/3893/6921/BAHARAT_BAHES_VE_BTKLER_slayt.pdf · Ankara Büyükşehir Belediyesi · Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı · Tıbbi ve Aromatik Bitkiler: Rosmarinus officinalis (Biberiye), sunum (kampüs peyzaj örnekleri: Lavandula angustifolia ve Santolina ile birlikte kullanım) · https://s.ankara.bel.tr/files/1015/6827/7545/ROSMARNUS_OFFCNALLS_BBERYE.pdf · Millî Eğitim Bakanlığı · MEGEP Tarım alanı: Süs Çalıları, öğrenme modülü (Ankara, 2016; süs çalısı cinsleri listesi ve budama bölümü) · https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/S%C3%BCs%20%C3%87al%C4%B1lar%C4%B1.pdf · Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1), s. 1–7, 2025 · Fungal Diseases in Lavender Fields of the Lakes Region of Turkey (İngilizce makale; özet, giriş ve yöntem) · https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4683418 · Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 58(1), s. 25–31, 2021 · Lavandinde (Lavandula x intermedia) gençleştirme budaması üzerine araştırma (İngilizce makale; özet, giriş ve sonuç) · https://doi.org/10.20289/zfdergi.685521 · GBIF Backbone Taxonomy · Lavandula angustifolia Mill., kabul edilen tür, Lamiaceae familyası · https://www.gbif.org/species/2927305 · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekân Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf · Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü · İl tarım sunumu 2025 (Türkiye’nin 2024 süs bitkisi ihracatı ve Antalya süs bitkisi üretimi sayfaları) · https://antalya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Antalya%20%C4%B0l%20Tar%C4%B1m%20ve%20Orman%20M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC_2025K.pdf · T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik (madde 4-7 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm · T.C. Resmî Gazete · 15 Mayıs 2009 tarihli ve 27229 sayılı sayı · Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği (fidan, fide ve süs bitkisi üretici belgesi) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/05/20090515-14.htm · değişiklik RG 2 Nisan 2020 sayı 31087: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/04/20200402-16.htm · T.C. Resmî Gazete · 12 Ocak 2011 tarihli ve 27813 sayılı sayı · Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/01/20110112-2.htm · değişiklik RG 15 Nisan 2021 sayı 31455: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210415-4.htm. Mevzuat değişebilir; güncel metin mevzuat.gov.tr ve ilgili bakanlıktan kontrol edilir.

Lavanta Fidanı adet satış fiyatı nedir?

Lavanta Fidanı için kaynaklı güncel fiyat kaydı yok. Fiyatı satıcı belirler; tarımart fiyat üretmez. Güncel satıcı fiyatları Fide, Fidan ve Peyzaj Pazarı sayfasındaki ilanlarda.

Lavanta Fidanı ticari takdim şekli nedir?

Lavanta Fidanı ticarette şu biçimlerde sunulur: Tüplü fide, adet (tarla dikimi için, çok adetli koli ya da kasa); Saksılı fidan, adet (boy cm ve saksı litresiyle; bordür için); Kök sürgünü ya da çelik fidesi, adet.

Fide, Fidan ve Peyzaj Pazarı: satıcı ilanları ve güncel fiyatlar →

Fide, Fidan ve Peyzaj Pazarı: ilanlar ve tezgahlar

Fide, Fidan ve Peyzaj Pazarı →