Toyçayırı şimdi
Köy üyeleri henüz fotoğraf paylaşmadı
Kaynak Norveç Meteoroloji Enstitüsü (MET Norway), Locationforecast 2.0, Data from MET Norway (CC BY 4.0), değiştirilerek kullanılmıştır. Hava bilgisi sayısal tahmin modellerinden gelir; resmî meteorolojik uyarı değildir. Resmî uyarılar için mgm.gov.tr adresine bakınız.
Güneş enerjisi santralleri (GES), damla sulama altyapısı ile katma değerli bakliyat ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği.
Taslak bilgi. Aşağıdaki bölümler açık kaynaklardan yapay zekâ ile derlendi; köy temsilcisi ya da muhtar henüz doğrulamadı. Rakamlar ve adlar yanlış olabilir.
Yönetici özeti
- Toyçayırı, Ankara'nın Haymana ilçesine bağlı, ilçe merkezine yaklaşık 68 km, Ankara merkeze ise 142 km mesafede yer alan kırsal bir bozkır mahallesidir.
- Yerleşim, İç Anadolu'nun kurak ve yarı kurak iklim kuşağında olup geniş mera ve tarım arazilerine sahiptir.
- Köy ekonomisinin temel direği geleneksel kuru tarım (buğday, arpa, nohut) ile küçükbaş hayvancılığa dayanmaktadır.
- 2012 yılında yürürlüğe giren 6360 sayılı Büyükşehir Kanunu ile köy tüzel kişiliğinden mahalle statüsüne geçmiştir.
- Genç nüfusun şehirlere göç etmesi sebebiyle yerleşik nüfus azalmış olup, tarımsal faaliyetler ağırlıklı olarak mevsimlik ve yaşlı nüfus eliyle sürdürülmektedir.
Tarih şeridi
- Osmanlı DönemiHaymana havzası ve çevresindeki yaylak-kışlak düzeni içerisinde aşiretlerin ve konar-göçer toplulukların iskân edilmesiyle yerleşim alanları oluşmaya başlamıştır.Kaynak: Başbakanlık Osmanlı Arşivleri / Haymana İskân Kayıtları
- Milli Mücadele (1921)Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Haymana güneyindeki geniş düzlükler ordu lojistiği ve intikal hatlarının gerisinde kalmıştır.Kaynak: Genelkurmay ATASE Arşivi
- Cumhuriyet DönemiHaymana ilçesine bağlı bağımsız bir köy statüsü kazanarak tarımsal yerleşim hüviyetini pekiştirmiştir.Kaynak: Dahiliye Vekaleti İdari Taksimat Kayıtları
- 20126360 sayılı Kanun kapsamında Haymana ilçesinin idari bir mahallesine dönüştürülmüştür.Kaynak: Resmî Gazete (Kanun No: 6360)
Halk kültürü
Türkü/Ezgi: Orta Anadolu bozlak ve halay geleneği yaygın olup Haymana yöresi türküleri icra edilir.
Yemek: Gözleme, bazlama, bulgur aşı, arabaşı ve tirit gibi hamur ve kuzu eti ağırlıklı İç Anadolu yemekleri.
Örf/Adet: Köy odası sohbetleri, imece usulü hasat yardımlaşması ve düğünlerde bayrak dikme ile güreş tutma adetleri sürdürülür.
Geçim + gelecek
Ana ürünler: Buğday, Arpa, Nohut, Kimyon, Yem bitkileri
Hayvancılık: Mera varlığına dayalı koyun ve keçi besiciliği yaygındır; az sayıda hanede aile ihtiyacı için büyükbaş yetiştirilir.
Gelecek fırsatları: Güneş enerjisi santralleri (GES), damla sulama altyapısı ile katma değerli bakliyat ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği.
Bu köy hakkında
Toyçayırı nereye bağlıdır?
Ankara ilinin Haymana ilçesine bağlı bir mahalledir.
Toyçayırı'nın il ve ilçe merkezine uzaklığı ne kadardır?
Haymana ilçe merkezine yaklaşık 68 km, Ankara il merkezine ise yaklaşık 142 km mesafededir.
Mahallenin iklimi nasıldır?
Tipik İç Anadolu karasal iklimi hakimdir; kışlar sert ve soğuk, yazlar sıcak ve kuraktır.
Toyçayırı'nda hangi tarım ürünleri yetiştirilir?
Kuru tarıma elverişli buğday, arpa, nohut ve nadas aralıklarına göre kimyon ekilmektedir.
Toyçayırı'nda hayvancılık ne durumdadır?
Geniş mera alanlarında küçükbaş (koyun) yetiştiriciliği geleneksel olarak devam etmektedir.
Köy ne zaman mahalle statüsü almıştır?
2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı Büyükşehir Yasası ile resmen mahalle statüsüne geçmiştir.
Toyçayırı'nın adı nereden gelmektedir?
Köyün adı 'toy' (kuş türü veya şenlik/ziyafet) ile 'çayır' (sulak otluk) kelimelerinden türemiş olup kesinleşmiş tarihi kaynağı belgelenmemiştir.
Mahallede sulu tarım imkânı var mıdır?
Yeraltı kuyuları ve sınırlı su kaynakları haricinde sulu tarım kısıtlıdır, tarım büyük oranda yağışa bağlı kuru tarım olarak yapılır.
Toyçayırı'ndan dışarıya göç durumu nedir?
Tarımsal getirinin sınırlı olması ve iş olanakları nedeniyle Ankara merkeze ve Polatlı gibi yakın ticaret merkezlerine yoğun göç yaşanmıştır.
Toyçayırı'nın geleneksel mutfağında neler öne çıkar?
Bozkır tahıl kültürüne dayalı bazlama, gözleme, bulgur aşı ve kış aylarında tüketilen hamurlu etli çorbalar öne çıkar.
Toyçayırı, Ankara'nın güneyinde, Haymana ilçesinin en uzak sınır yerleşimlerinden birisi olarak yer almaktadır. Coğrafi bakımdan Konya kapalı havzası ile Haymana platosunun kesişiminde yer alan geniş bozkır düzlükleri ve vadileriyle tipik bir Orta Anadolu kırsalı manzarası sunar. Kış aylarında sert soğukların ve karın eksik olmadığı köyde, yazlar oldukça sıcak ve kurak geçer. İlçe merkezine olan yaklaşık 68 kilometrelik mesafe, köyün gündelik yaşamda kendi kendine yeten, sakin ve mütevazı yapısını korumasını sağlamıştır. Yerleşimin temel geçim kaynağı yüzyıllardır değişmeyen bozkır üretim modelidir. Köy topraklarında buğday ve arpa başta olmak üzere nohut gibi baklagil türleri ile kuraklığa dayanıklı kimyon tarımı icra edilmektedir. Bölgenin meraları ise koyunculuk için elverişli bir zemin hazırlamakta, küçükbaş hayvancılık hane bütçelerine doğrudan katkı sunmaktadır. Ancak sulama imkânlarının kısıtlılığı, tarımsal verimliliğin doğrudan mevsim yağışlarına bağımlı kalmasına yol açmaktadır. Sosyo-kültürel açıdan Toyçayırı, İç Anadolu'nun geleneksel yardımlaşma ve köy odası kültürünü barındıran bir dokuya sahiptir. 2012'de yürürlüğe giren yasa ile idari bakımdan mahalle hüviyetine kavuşsa da günlük pratiklerde kırsal yaşam ritmi sürmektedir. Köyden kente göç sebebiyle kış aylarında tenhalaşan yerleşim, yaz aylarında hasat zamanı ve gurbetçilerin gelişiyle yeniden hareketlilik kazanmaktadır.