Horzum Yaylası şimdi
Köy üyeleri henüz fotoğraf paylaşmadı
Kaynak Norveç Meteoroloji Enstitüsü (MET Norway), Locationforecast 2.0, Data from MET Norway (CC BY 4.0), değiştirilerek kullanılmıştır. Hava bilgisi sayısal tahmin modellerinden gelir; resmî meteorolojik uyarı değildir. Resmî uyarılar için mgm.gov.tr adresine bakınız.
Doğa ve yayla turizmi, eko-pansiyonculuk, coğrafi tescilli ceviz ve andız pekmezi satışı, yürüyüş ve dağ sporları rotaları.
Taslak bilgi. Aşağıdaki bölümler açık kaynaklardan yapay zekâ ile derlendi; köy temsilcisi ya da muhtar henüz doğrulamadı. Rakamlar ve adlar yanlış olabilir.
Yönetici özeti
- Adana'nın Kozan ilçesine yaklaşık 25 km mesafede, Kozan-Feke dağ yolu güzergâhında yer alan köklü bir dağ yaylasıdır.
- Adını bölgeye yerleşen Horzum (Harzem/Harezm) Türkmen oymağından almış olup asırlık Yörük-Türkmen konar-göçer kültürünün izlerini taşır.
- Kış aylarında yerleşik nüfusu oldukça düşerken, yaz aylarında Çukurova'nın sıcağından kaçan yaylacılarla nüfusu binleri bulur.
- Ekonomisi geleneksel olarak ceviz, kiraz, incir, üzüm gibi meyve yetiştiriciliğine, küçükbaş hayvancılığa ve yazlıkçı hareketliliğine dayanır.
- Asırlık çınar ağaçları, dağ pınarları ve ahşap-taş mimarisiyle Kozan havzasının en bilinen sayfiye alanlarından biridir.
Tarih şeridi
- 13. - 16. YüzyılHarezm Türkmen oymaklarının Çukurova'dan Toros yamaçlarına yaylak-kışlak düzeninde yerleşmesi.Kaynak: Osmanlı Tahrir Defterleri (Sis Sancağı Kayıtları)
- 19. Yüzyıl (1865)Fırka-i İslâhiye harekâtı ile Kozanoğulları beyliği dönemindeki aşiretlerin zorunlu iskâna tabi tutulması ve yerleşik köy düzenine geçişin hızlanması.Kaynak: Cevdet Paşa, Maruzat / Tezakir
- Cumhuriyet DönemiKozan-Feke karayolu bağlantısının iyileşmesiyle geleneksel Yörük yaylağının Kozan merkez halkı için popüler bir sayfiye ve dinlenme yerine dönüşmesi.Kaynak: Adana İl Yıllıkları ve Yerel Monografiler
Halk kültürü
Türkü/Ezgi: Karacaoğlan ve Dadaloğlu bozlakları, Toros Yörük ağıtları ve yayla göç türküleri.
Yemek: Sıkma, börek, dövme pilavı, andız pekmezi, yayla kertiği/çökeleği, taş fırın kete ve somunu.
Örf/Adet: Mayıs sonu-Haziran başı sıcaktan kaçarak 'yaylaya çıkma' geleneği; sonbaharda ceviz ve pekmez imeceleri.
Geçim + gelecek
Ana ürünler: Ceviz, Üzüm (bağcılık), İncir, Kiraz, Yayla domatesi ve fasulyesi, Andız pekmezi
Hayvancılık: Kıl keçisi ve koyun yetiştiriciliği, zengin yayla florasına dayalı gezginci arıcılık.
Gelecek fırsatları: Doğa ve yayla turizmi, eko-pansiyonculuk, coğrafi tescilli ceviz ve andız pekmezi satışı, yürüyüş ve dağ sporları rotaları.
Ünlü şahsiyetler
- Dadaloğlu — Halk Ozanı · Kaynak: Bölgedeki Avşar ve Türkmen oymaklarının iskân mücadelesini ve yayla kültürünü dizelerinde işleyen ortak kültürel miras figürü.
Bu köy hakkında
Horzum Yaylası tam olarak nerededir?
Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı olup Kozan merkezine yaklaşık 25-26 km kuzeyde, Feke yolu istikametinde dağlık arazide yer alır.
Horzum Yaylası'nın rakımı ne kadardır?
Yerleşim merkezi yaklaşık 683 metre rakımda bulunmakla birlikte yaylanın yukarı mahalle ve sırtlarında rakım 800-900 metreye kadar yükselir.
İsmi nereden gelmektedir?
Tarihte Çukurova ve Toroslar bölgesine yerleşmiş olan Harzemşahlar bakiyesi Harzem (Horzum) Türkmen oymağından gelmektedir.
Yazın nüfusu neden bu kadar artar?
Çukurova'nın yaz aylarındaki aşırı sıcağı ve yüksek neminden bunalan Kozan ve çevre ilçe sakinleri serin havası sebebiyle yaylaya göç eder.
Yaylanın temel geçim kaynakları nelerdir?
Karasal meyvecilik (ceviz, bağcılık, incir), küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve yaz dönemindeki iç turizm/yazlıkçı ticareti.
Ulaşım şartları nasıldır?
Kozan-Feke-Saimbeyli devlet karayolu üzerinde olduğundan asfalt yolla yaz-kış ulaşım rahattır; kışın nadiren sert kar yağışında kısa süreli aksamalar yaşanabilir.
Geleneksel mimari dokusu nasıldır?
Eski yapılar ahşap karkas ve moloz taştan yapılmış bağ evleri tarzındayken günümüzde betonarme yazlık konutlar ve villalar ağırlık kazanmıştır.
Bölgede su kaynakları yeterli midir?
Toros kalker yapısından kaynaklanan doğal pınarlar, kaynak suları ve vadi boyundaki akarsu kolları sayesinde su kaynakları bakımından zengindir.
Hangi meşhur yerel gıdalar alınabilir?
Hakiki dağ kekiği, andız pekmezi, ceviz, yerli kuru incir, petek balı ve taze keçi peyniri.
Horzum Yaylası'nda kış hayatı nasıl geçer?
Yazlıkçıların inmesiyle birlikte sessizliğe bürünür; yalnızca bağ-bahçe işlerini sürdüren, hayvan bakan az sayıdaki yerleşik hane kalır.
Horzum Yaylası, Adana'nın Kozan ilçesinin sıcağına karşı Toros dağlarının sunduğu en köklü ve ferah sığınaklardan biridir. Kozan-Feke karayolu boyunca vadi tabanından yukarıya doğru serpilen yerleşim, adını Horzum (Harzem) Türkmen aşiretinden alır. Asırlar boyu konar-göçer Yörük taifesinin hayvanlarını otlattığı, pınarlarında konakladığı bu coğrafya, zamanla kalıcı bağ evlerinin ve dağ köylerinin yeşerdiği bir yayla merkezine dönüşmüştür. Yaylanın iklimi, aşağı Çukurova'nın nemli ve boğucu Akdeniz sıcağını bıçak gibi kesen bir dağ ferahlığı sunar. Asırlık ulu çınarların, ceviz ağaçlarının ve meyve bahçelerinin gölgelediği Horzum, yaz aylarında büyük bir hareketlilik yaşar. Kışın birkaç yüz kişiye kadar düşen daimi nüfus, yaz mevsiminde Kozan ve civar kentlerden gelen yazlıkçıların katılımıyla binleri aşar; kahvehaneler, bakkallar ve yol üstü fırınları canlanır. Ekonomik dokusunda geleneksel bağcılık, ceviz ve kiraz üreticiliği, andız pekmezi yapımı ile küçükbaş kıl keçisi yetiştiriciliği hâlen değerini korumaktadır. Son yıllarda organik dağ ürünleri ve yaz turizmi potansiyeli giderek önem kazanmaktadır. Doğal su kaynakları, serin havası ve Yörük-Türkmen misafirperverliğini yaşatan kültürel dokusuyla Horzum, Kozan havzasının vazgeçilmez bir nefes borusu niteliğindedir.