Bekdeş şimdi
Köy üyeleri henüz fotoğraf paylaşmadı
Kaynak Norveç Meteoroloji Enstitüsü (MET Norway), Locationforecast 2.0, Data from MET Norway (CC BY 4.0), değiştirilerek kullanılmıştır. Hava bilgisi sayısal tahmin modellerinden gelir; resmî meteorolojik uyarı değildir. Resmî uyarılar için mgm.gov.tr adresine bakınız.
Soğuk sıkım butik zeytinyağı üretimi, defne ve tıbbi-aromatik bitkilerin işlenmesi, yayla ve doğa turizmi (eko-turizm) potansiyeli.
Taslak bilgi. Aşağıdaki bölümler açık kaynaklardan yapay zekâ ile derlendi; köy temsilcisi ya da muhtar henüz doğrulamadı. Rakamlar ve adlar yanlış olabilir.
Yönetici özeti
- Bekdeş, Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı, Toros Dağları'nın eteklerinde kurulmuş tipik bir orman-kırsal mahallesidir.
- Bölgenin temel geçim kaynağı geleneksel zeytincilik, küçükbaş hayvancılık ve odun dışı orman ürünleri toplayıcılığıdır (defne, kekik).
- Yerleşim, Çukurova ile Toroslar arasındaki geçiş bölgesinde yer aldığı için hem Akdeniz iklimi hem de karasal dağ iklimi özellikleri gösterir.
- Tarihsel olarak Varsak ve Yörük-Türkmen oymaklarının yerleşim ve yaylak/kışlak güzergâhında yer alan köklü bir kültürel geçmişe sahiptir.
- Engebeli arazi yapısı ve genç nüfusun şehre göçü, tarımsal üretimde butik ve yüksek katma değerli ürünlere yönelimi zorunlu kılmaktadır.
Tarih şeridi
- Orta Çağ - BeyliklerKozan ve çevresinde Varsak (Turgutlu/Üçok) Türkmenlerinin hâkimiyet kurması ve dağ köylerinin iskânı.Kaynak: Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kırsal Tarih Kayıtları
- 19. Yüzyıl (Osmanlı)Fırka-i İslâhiye harekâtı sonrası Toroslar'daki konar-göçer Yörük aşiretlerinin yerleşik düzene geçirilmesi ve köy statüsünün pekişmesi.Kaynak: Cevdet Paşa, Maruzat ve Kozan Sancağı Salnameleri
- 20. Yüzyıl (Cumhuriyet)Geleneksel hayvancılıktan zeytin ve kuru tarım ağırlıklı kırsal köy ekonomisine geçiş.Kaynak: Kozan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü Arşivi
- 20126360 sayılı Büyükşehir Kanunu ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak Kozan ilçesinin mahallesi statüsüne geçirilmesi.Kaynak: T.C. Resmî Gazete (Kanun No: 6360)
Halk kültürü
Türkü/Ezgi: Toros Yörük bozlakları, Karacaoğlan ve Dadaloğlu geleneğini yaşatan yerel ağıtlar ve kına ezgileri.
Yemek: Sıkma, börek, dövme aşure pilavı, andız pekmezi, tarhana çorbası ve zeytinyağlı dağ otları kavurması.
Örf/Adet: Zeytin ve bağ bozumu zamanlarında imece usulü çalışma, yayla göçü geleneği, köy düğünlerinde bayrak dikme merasimi.
Geçim + gelecek
Ana ürünler: Zeytin ve zeytinyağı, Defne yaprağı, İncir, Nar, Bağcılık ürünleri ve andız pekmezi, Kuru buğday ve arpa
Hayvancılık: Engebeli arazi yapısına uygun kıl keçisi ve koyun yetiştiriciliği, az sayıda aile tipi süt sığırcılığı ve Toros florasına dayalı arıcılık.
Gelecek fırsatları: Soğuk sıkım butik zeytinyağı üretimi, defne ve tıbbi-aromatik bitkilerin işlenmesi, yayla ve doğa turizmi (eko-turizm) potansiyeli.
Bu köy hakkında
Bekdeş köyü/mahallesi nerede yer almaktadır?
Adana'nın Kozan ilçesine bağlı olup Toros Dağları'nın kuzey-kuzeydoğu yamaçlarında yer alır.
Köyün geçim kaynağı ağırlıklı olarak nedir?
Zeytincilik, küçükbaş hayvancılık, defne toplayıcılığı ve arıcılıktır.
Bekdeş'in iklimi nasıldır?
Akdeniz dağ iklimi hâkimdir; yazları sıcak ve kurak, kışları ovaya nazaran daha serin ve yağışlı geçer.
Bekdeş arazisi sulu tarıma uygun mudur?
Arazi genellikle engebeli ve dağlık olduğundan taban araziler dışında çoğunlukla kuru tarım ve zeytincilik yapılmaktadır.
Köyde hangi tür hayvancılık yaygındır?
Toros makiliklerine ve dağ yapısına uyum sağlayan kıl keçisi ile koyun yetiştiriciliği yaygındır.
Bekdeş isminin anlamı nereden gelir?
Türkmen aşiret geleneğinde 'akran, denk' veya oba kurucusu şahıs isimlerinden 'Bekdeş'ten türediği kabul edilir.
Köyde orman ürünlerinden gelir elde edilir mi?
Evet, özellikle yabani defne yaprağı kesimi ve kekik toplayıcılığı hane ekonomisine önemli katkı sağlar.
Köyün ilçe merkezine (Kozan) uzaklığı nasıldır?
Kozan merkezine dağ yolu güzergâhında yaklaşık 25-40 km mesafede olup ulaşım virajlı asfalt/dağ yollarıyla sağlanır.
Köyde kış aylarında kar yağışı görülür mü?
Rakımı 650 metrenin üzerinde olduğu için sert geçen kış aylarında aralıklı kar yağışı görülebilir.
Köyden dışarıya göç var mıdır?
Eğitim, istihdam ve tarım alanlarının kısıtlılığı sebebiyle Kozan ilçe merkezi ve Adana merkeze genç nüfus göçü yaşanmaktadır.
Bekdeş, Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı, Toroslar'ın sarp ve yeşil yamaçlarında kurulu köklü bir Yörük-Türkmen yerleşimidir. Bölge, Çukurova’nın sıcak ova tabanından Toros Dağları'nın serin yaylalarına geçiş noktasında yer alır. Bu coğrafi konum, köye hem Akdeniz maki florasının bereketini hem de dağ ikliminin serinliğini kazandırmıştır. Köyün ekonomisi büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle sürdürülen zeytincilik, küçükbaş hayvancılık ve doğadan toplanan defne yaprağı gibi orman ürünlerine dayanır. Engebeli teraslar üzerinde yetiştirilen zeytinler, bölgenin mikrokliması sayesinde kaliteli yağ vermektedir. Bunun yanı sıra Toroslar'ın zengin bitki örtüsü, kaliteli bal üretimine imkân sağlayan arıcılık faaliyetlerini de besler. Kültürel olarak Bekdeş, geleneksel Toros Yörük yaşam tarzını, misafirperverliğini ve imece dayanışmasını koruyan bir yapıya sahiptir. Düğünlerdeki merasimlerden kış hazırlığı olarak yapılan andız pekmezi ve tarhanaya kadar zengin bir Çukurova dağ kültürü hâkimdir. Ulaşım olanaklarının gelişmesi ve butik tarım bilincinin artmasıyla birlikte köyün organik tarım ve arıcılık potansiyeli giderek değer kazanmaktadır.