Çalış şimdi
Köy üyeleri henüz fotoğraf paylaşmadı
Kaynak Norveç Meteoroloji Enstitüsü (MET Norway), Locationforecast 2.0, Data from MET Norway (CC BY 4.0), değiştirilerek kullanılmıştır. Hava bilgisi sayısal tahmin modellerinden gelir; resmî meteorolojik uyarı değildir. Resmî uyarılar için mgm.gov.tr adresine bakınız.
Kuraklığa dayanıklı sertifikalı tohumculuk, modern basınçlı sulama sistemleri ve geniş düzlüklerde kurulabilecek güneş enerjisi (GES) yatırımları.
Taslak bilgi. Aşağıdaki bölümler açık kaynaklardan yapay zekâ ile derlendi; köy temsilcisi ya da muhtar henüz doğrulamadı. Rakamlar ve adlar yanlış olabilir.
Yönetici özeti
- Ankara ili Haymana ilçesine bağlı, ilçe merkezinin güneydoğu hattında yer alan bir kırsal yerleşimdir.
- İç Anadolu Bölgesi'nin tipik bozkır topoğrafyasında yaklaşık 1050-1100 metre rakımda kurulmuştur.
- Karasal iklim hakimiyeti nedeniyle temel ekonomik yapı kuru tarım ve hububat üretimine dayalıdır.
- Geniş mera alanları sayesinde Akkaraman koyunu başta olmak üzere küçükbaş hayvancılık yaygındır.
- 6360 sayılı kanun ile köy tüzel kişiliğinden Haymana'ya bağlı bir mahalleye dönüştürülmüştür.
Tarih şeridi
- Osmanlı DönemiHaymana kazası sınırları içerisinde konar-göçer aşiretlerin ve tarımsal yerleşimlerin oluşturduğu idari düzene dahil olmuştur.Kaynak: Osmanlı Tahrir Defterleri ve Haymana Yerel Tarih İncelemeleri
- Milli Mücadele (1921)Sakarya Meydan Muharebesi'nin Haymana-Mangal Dağı güney cephesi ikmal ve lojistik hareket hatları sahasında yer almıştır.Kaynak: Genelkurmay ATASE Harp Tarihi Kayıtları
- Cumhuriyet DönemiKöy tüzel kişiliği altında geleneksel kuru tarım ve kooperatifleşme faaliyetleri sürdürülmüştür.Kaynak: Devlet İstatistik Enstitüsü Köy Envanterleri
- 2012-20146360 sayılı yasa çerçevesinde köy statüsü kaldırılarak Haymana Belediyesi'nin mülki mahallesine dönüştürülmüştür.Kaynak: Resmî Gazete (Kanun No: 6360)
Halk kültürü
Türkü/Ezgi: Haymana yöresi seğmen türküleri, kırık havalar ve İç Anadolu ağıt geleneği.
Yemek: Ankara tavası, saçta bazlama, kuru yufka böreği, arabaşı çorbası ve kuzu tandır.
Örf/Adet: Hasat sonrası imece usulü kışlık zahire hazırlığı, düğünlerde bayrak kaldırma ve sini donatma adetleri.
Geçim + gelecek
Ana ürünler: Ekmeklik ve makarnalık buğday, Yemlik arpa, Nohut, Kimyon, Aspir ve ayçiçeği
Hayvancılık: Bozkır şartlarına dayanıklı Akkaraman ırkı koyunculuk, mera otlatmacılığı ve dönemsel sığır besiciliği.
Gelecek fırsatları: Kuraklığa dayanıklı sertifikalı tohumculuk, modern basınçlı sulama sistemleri ve geniş düzlüklerde kurulabilecek güneş enerjisi (GES) yatırımları.
Bu köy hakkında
Çalış nerede yer alır?
Ankara ilinin Haymana ilçesine bağlı olup ilçenin güneydoğu yönündeki tarımsal havzada bulunur.
Çalış'ın idari statüsü nedir?
6360 sayılı kanun ile birlikte köy statüsünden mahalleye dönüştürülmüş kırsal bir yerleşimdir.
Köyün temel geçim kaynakları nelerdir?
Geçim büyük ölçüde buğday ve arpa gibi hububat tarımına ile mera kaynaklı koyun yetiştiriciliğine dayanır.
Karasal iklim bölge tarımını nasıl etkiler?
Düşük yağış ve don olayları nedeniyle sulamasız tarımda kurağa dayanıklı hububat ve bakliyat tercih edilmektedir.
Haymana ilçe merkezine ulaşım nasıldır?
İlçe merkezine asfalt il ve köy yolları üzerinden kara yolu taşıtlarıyla erişim sağlanmaktadır.
Hayvancılıkta hangi ırklar tercih edilir?
Bozkır iklimine ve cılız mera örtüsüne yüksek uyum sağlayan yerli Akkaraman koyunları tercih edilir.
Bölgede sulu tarım yapılabilir mi?
Yer altı kuyu sularının elverdiği sınırlı arazilerde münavebeli olarak ayçiçeği veya yem bitkisi üretimi yapılabilmektedir.
Kurtuluş Savaşı döneminde bölgenin rolü ne olmuştur?
Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Haymana savunma hattının gerisinde askeri iaşe ve destek sahası içinde yer almıştır.
Toprak yapısı nasıldır?
Kireçli, killi-tınlı İç Anadolu plato toprakları hakim olup organik madde yönünden takviye gerektirir.
Mevsimsel göç yaşanmakta mıdır?
Tarım arazilerinin mekanizasyonu ve ilçe/il merkezine iş gücü hareketliliği sebebiyle kış aylarında nüfusta azalma görülebilmektedir.
Çalış Mahallesi, Ankara'nın Haymana ilçesine bağlı, İç Anadolu'nun yüksek dalgalı plato düzlüklerinde kurulu tipik bir kırsal yerleşmedir. Deniz seviyesinden ortalama bin metre civarında yer alan bu bölge, sert kış şartları ve kurak yaz mevsimleriyle karakterize edilen karasal iklimin etkisi altındadır. Doğal bitki örtüsünün bozkır olması, yerleşimin tarihsel süreçte kuru tarım ve göçer/yarı-göçer hayvancılık pratikleriyle şekillenmesini sağlamıştır. Yerleşimin iktisadi omurgasını buğday, arpa, kimyon ve nohut tarımı oluşturur. Mera arazilerinin genişliği, bölgeye özgü Akkaraman koyunu yetiştiriciliğini desteklemekte, tarımsal faaliyetler genellikle aile işletmeciliği ölçeğinde sürdürülmektedir. Sulanabilir alanların kısıtlı oluşu, kuru tarım tekniklerinin ve nadas sisteminin benimsenmesini zorunlu kılmıştır. İdari olarak 2012 yılındaki yasal düzenlemeyle köy tüzel kişiliği sonlandırılarak Haymana Belediyesi'nin bir mahallesi haline getirilmiştir. Kırsal dokusunu, geleneksel mutfak kültürünü ve yardımlaşma adetlerini koruyan Çalış, modern dönemde sertifikalı tohumculuk ve yenilenebilir enerji potansiyeliyle ön plana çıkmaktadır.