pamuk hasadı — açık alan emeği, eşit yevmiye
Güneydoğu Anadolu · Eylül — Aralık · ~40.000 işçi
Sezon takvimi
İlanlar sezondan 4 hafta önce — ağustos başı açılırsa erken ekip yakalanır. Aşağıda hafta hafta yoğunluk işareti var.
Yıl boyu yoğunluk ısı haritası
12 ay × 4 hafta = 48 hücre. Hücre rengi koyulaştıkça saha yoğunluğu artar. Bu görsel ilan açma penceresini erken yakalamak için planlamadır; gerçek başlangıç hava ve ürün olgunluğuna bağlıdır.
Bölgesel detay
Güneydoğu Anadolu hattı — Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin.
Şanlıurfa
Türkiye pamuk üretiminin %50+ payı, GAP sulama
Diyarbakır
Bismil-Çınar koridoru, ortalama parsel büyük
Mardin
Kızıltepe ovası, geç hasat hattı
Ürün özellikleri
- Açık alan, uzun mesafe yürüyüş
- Bel eğme + el toplama (makine geç dönem)
- Çuval/kgne ağırlık ölçümü tarla başı
- Toz + kıyafet kirlenmesi yüksek
- Parsel ortalama 50-200 dönüm — uzun gün
Tipik tehlikeler
- Güneş çarpması — Eylül günortası 38°C+
- Yılan/akrep teması — açık tarla
- Bel fıtığı — eğilme tekrarı
- Toz alerjisi — pamuk lifi solunum
- Tarla başı kavga — yevmiye uyuşmazlığı
Bölgesel harita
Sezonun yoğunlaştığı iller harita üstünde gold daire ile işaretli. Daire boyutu tahmini işçi sayısına orantılı; yoğun bölge altın halka ile çerçeveli.
- Şanlıurfa~22.000 işçi
- Diyarbakır~11.000 işçi
- Mardin~7.000 işçi
Bu harita yaklaşık konum gösterir, resmi belge değildir. İl koordinatları ortalama merkez varsayımıdır; saha bazlı görsel yorum için kullanılır.
Ücret ve hak ediş
Manifesto Madde 2 — her satır şeffaf, kişi başı kayıt, yan kalem gizlenemez.
Hak ediş formülü: gün × yevmiye + kilo primi − varsa avans − kamp ücreti yoksa 0
Konaklama ve ulaşım
GAP koridorunda çadır kamp standart konaklamadır. Tarla yakın boş alanlarda 20-100 çadır kampları kurulur. 4857 m.77 kapsamında işveren su, gölgelik, tuvalet, atık çözüm sağlamak zorundadır. tarımart kayıt zincirinde kamp koordinatı + kişi sayısı + kadın oda ayrı beyanı tutar.
İşveren konaklama beyanını fotoğrafla kayda alır; işçi mobilde kendi onayını ekler.
→Sahaya günlük taze yemek isteyen ekip için yakın köy sepeti üreticisi eşleşmesi.
→tarımart işveren yükümlülükleri
- Tarla başı su, gölgelik, tuvalet (4857 m.77)
- Çadır kamp: gölgelik, su tankı, atık çözüm
- Sabah-akşam yemek veya yemek ücreti satır
- Traktör/römork ulaşım — yürüme mesafesi 1 km üstü ise
- Sahada en az 1 tercüman (Suriyeli ekip için)
- SGK 4-A geçici tescil + valilik bildirim
- İlk yardım, telefon, GPS koordinat erişimi
Yabancı işçi dağılımı
En yüksek Suriyeli işçi oranı pazardır. 4857 m.5 eşit muamele kuralı titiz uygulanır; tarımart kayıt sisteminde yerli-yabancı yevmiye farkı %5 üstü uyarı tetikler. İdari para cezası işverene 30.000 ₺/işçi (2026).
- Suriyeli%75
- Yerli mevsimlik%20
- Diğer%5
Hava durumu ve sezon uyumu
14 günlük tahmini yön — ürün ve sahaya etkisi yorumlanır. Tahminler kayıt amaçlıdır, MGM gerçek tahminin yerine geçmez.
Saha güvenlik kartları
Bu sezona özel riskler ve önleyici tedbir kartları. Her risk frekansla işaretli; ilgili Manifesto maddesi M-numarasıyla bağlanır.
Güneş çarpması (35°C+)
YüksekSaat 12-15 mola, tarla başı gölgelik 4857 m.77, baş örtüsü + tuzlu su
Manifesto M5 bağı →Tarla başı kavga (yevmiye)
Ortaİlanda yazılı yevmiye değişmez, M2 ihlali açıklama hakkı 24 saat
Manifesto M2 bağı →Yılan/akrep teması
OrtaÇıkma çizme + uzun kollu, ilk yardım çantası tarla başı
Toz/pamuk lifi alerjisi
OrtaMaske + ağız bağı, dinlenme molasında çadır gölgesi
Çocuk işçi gözlem (en yüksek risk pazarı)
YüksekAI yaş tespit zorunlu, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ön bildirim
Manifesto M1 bağı →Bel fıtığı (eğilme tekrarı)
OrtaSaatlik kısa mola, çuval ağırlık 25 kg üstü iki kişi
Tercüman yokluğu (Suriyeli %75)
YüksekSahada en az 1 tercüman, M5 acil çıkış zinciri 2 dil
Manifesto M5 bağı →Manifesto sezona özel
5 madde bu sezona indirgenmiş hâliyle.
Çocuk işçi yasak
GAP koridorunda Suriyeli çocuk işçi tarihsel risk; AI yaş tespiti zorunlu, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirim önerilir.
Ücret şeffaf
Yerli-yabancı eşit yevmiye ilan formunda zorunlu beyan; aile başı tek kayıt değil, her birey ayrı satır.
Kara liste yok
Kayıtsız Suriyeli işçi suç sayılmaz; PMM kayıt yönlendirmesi yapılır, ceza işverene.
Kadın koruma
Çadır kamp güvenlik riski; kadın işçi için ayrı çadır, tuvalet, kilitlenebilir oda zorunlu.
Acil çıkış
Uzun parsel — tarla başı en yakın yol/sağlık ocağı uzaklığı kayıtlı; sahada en az 1 telefon çeken nokta + tercüman.
Sık sorulanlar
Bu sezona dair en çok sorulan başlıklar.
Pamuk hasadı için hangi belgeler gerekli?
Suriyeli işçi GKK 99 belgesi + valilik bildirim; yerli işçi TC kimlik. SGK 4-A geçici tarım tescili işveren tarafından yapılır.
Ücret eşitliği nasıl denetlenir?
4857 m.5 gereği yerli-yabancı eşit yevmiye zorunlu; tarımart sistem %5 üstü fark uyarı verir, idari para cezası 30.000 ₺/işçi.
Çadır kamp yetersizse ne yapılır?
4857 m.77 işveren sorumluluğu — su, gölgelik, tuvalet zorunlu. Eksik beyan ilan reddedilir, KonukQR fotoğraf doğrulama opsiyonel.
Çocuk işçi varsa?
Manifesto M1 gereği kayıt durur, kara liste yok; aile bilgilendirilir, ALO 170 + İş Müfettişliği bildirim önerisi.
Tercüman kim sağlar?
Sahada en az 1 tercüman işveren sorumluluğu (Manifesto M5 — acil çıkış zinciri). Tarımart ekip havuzunda 2 dil bilen ekip başları işaretlidir.
Kayıtsız işçi tespit edilirse?
M3 gereği işçi cezalandırılmaz, yönlendirme yapılır: PMM kayıt + sığınma başvurusu seçenekleri. Ceza işverene 30.000 ₺/işçi.
Sezon ortası ücret değişir mi?
İlanda yazılı yevmiye sezon boyunca değişmez. Saha başı değişiklik M2 ihlali, açıklama hakkı 24 saat.